LIC जीवन उमंग प्लान 745 कॅल्क्युलेटर: प्रीमियम, वार्षिक उत्पन्न आणि 100 व्या वर्षी मॅच्युरिटी

LIC जीवन उमंग प्लान 745 म्हणजे काय?

LIC जीवन उमंग प्लान 745 हा आजीवन (होल लाइफ) विमा प्लान आहे. त्याला जीवन विम्याची जोड असलेली स्वतःची पेन्शन योजना म्हणता येईल. तुम्ही 15 ते 30 वर्षे प्रीमियम भरता. ही मुदत संपल्यावर LIC दरवर्षी मूळ विमा रकमेच्या 8% देऊ लागते आणि ही रक्कम 99 व्या वर्षापर्यंत मिळत राहते. 100 व्या वर्षी पॉलिसी मॅच्युअर होते आणि विमा रक्कम व बोनस मिळतो. मधल्या काळात मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला मृत्यू लाभ मिळतो.

हा प्लान नॉन-लिंक्ड आहे, म्हणजे शेअर बाजाराशी संबंध नाही. तो विथ-प्रॉफिट आहे, म्हणजे LIC च्या नफ्यातून बोनस मिळतो. ऑक्टोबर 2024 मध्ये LIC ने पारंपरिक प्लान नव्या क्रमांकांनी पुन्हा आणले. तेव्हा प्लान 745 ने जीवन उमंग 945 ची जागा घेतली आणि सध्या हाच प्लान विक्रीत आहे.

जीवन उमंग 745 थोडक्यात

वैशिष्ट्य	तपशील
प्लान क्रमांक	745
प्लानचा प्रकार	नॉन-लिंक्ड, विथ-प्रॉफिट होल लाइफ प्लान
विमा संरक्षण	वयाच्या 100 वर्षांपर्यंत
प्रीमियम भरण्याची मुदत	15, 20, 25 किंवा 30 वर्षे
प्रवेश वय	30 दिवस ते 55 वर्षे
किमान विमा रक्कम	₹2,00,000 (₹25,000 च्या पटीत), कमाल मर्यादा नाही
सर्व्हायव्हल बेनिफिट	प्रीमियम मुदतीनंतर दरवर्षी विमा रकमेच्या 8%
मॅच्युरिटी	100 व्या वर्षी विमा रक्कम + बोनस + फायनल ॲडिशनल बोनस
प्रीमियम पद्धत	वार्षिक, सहामाही, तिमाही, मासिक (NACH)
स्थिती	सुरू (Active)

पात्रता

प्रीमियम संपतानाचे वय 70 पेक्षा जास्त असू शकत नाही. त्यामुळे कमाल प्रवेश वय प्रीमियम मुदतीवर अवलंबून आहे.

प्रीमियम मुदत	किमान वय	कमाल वय	उत्पन्न सुरू होण्याचे वय
15 वर्षे	3 वर्षे	55 वर्षे	प्रवेश वय + 15
20 वर्षे	30 दिवस	50 वर्षे	प्रवेश वय + 20
25 वर्षे	30 दिवस	45 वर्षे	प्रवेश वय + 25
30 वर्षे	30 दिवस	40 वर्षे	प्रवेश वय + 30

पॉलिसीची मुदत नेहमी 100 वजा प्रवेश वय इतकी असते. म्हणजे 30 व्या वर्षी घेतलेली पॉलिसी 70 वर्षे चालते.

प्रीमियम कसा ठरतो

कॅल्क्युलेटर LIC च्या अधिकृत जीवन उमंग 745 सेल्स ब्रोशरमधील नमुना प्रीमियमवर आधारित आहे. उदा. ब्रोशरमध्ये 30 वर्षे वय, ₹2 लाख कव्हर आणि 20 वर्षांच्या प्रीमियम मुदतीसाठी ₹11,407 वार्षिक दिले आहेत, आणि कॅल्क्युलेटर नेमकी हीच रक्कम दाखवतो. ब्रोशरमधील वयांच्या (20, 30, 40, 50) दरम्यानचे दर इंटरपोलेट केले जातात; कमी वयाचे आकडे जवळच्या ब्रोशर दरांवरून काढलेले अंदाज आहेत. जीवन उमंगमध्ये वयाचा परिणाम अपेक्षेपेक्षा कमी असतो, कारण जास्त वयाच्या व्यक्तीला वार्षिक उत्पन्न कमी वर्षे मिळते. कॅल्क्युलेटर पुढील पायऱ्या वापरतो:

1. प्रति ₹1,000 दर × विमा रक्कम ÷ 1,000 म्हणजे टॅब्युलर प्रीमियम.
2. वार्षिक पद्धतीवर 2% आणि सहामाहीवर 1% मोड रिबेट वजा होते.
3. हाय सम ॲश्युअर्ड रिबेट वजा होते: ₹5–9 लाखांवर प्रति ₹1,000 विमा रकमेमागे ₹2.50, ₹10–24 लाखांवर ₹3.50 आणि ₹25 लाख व त्याहून अधिक रकमेवर ₹4.
4. GST नाही: 22 सप्टेंबर 2025 पासून वैयक्तिक जीवन विमा प्रीमियमवर GST लागत नाही, त्यामुळे दाखवलेला प्रीमियमच तुम्हाला भरायचा आहे.

उदाहरण: 30 वर्षांच्या व्यक्तीने ₹10 लाख विमा रक्कम आणि 20 वर्षांची प्रीमियम मुदत निवडली. कॅल्क्युलेटरनुसार प्रीमियम सुमारे ₹53,535 वार्षिक येतो आणि मासिक हप्ता ₹4,558 येतो. 22 सप्टेंबर 2025 पूर्वी 745 घेणाऱ्यांना त्यावर GST (पहिल्या वर्षी 4.5%, नंतर 2.25%) भरावा लागत होता, म्हणजे या उदाहरणात सुमारे ₹55,944 आणि ₹54,740. 20 वर्षांत एकूण सुमारे ₹10,70,700 भरले जातात. 50 व्या वर्षापासून त्यांना दरवर्षी ₹80,000 मिळतात आणि 99 व्या वर्षापर्यंत ही रक्कम ₹40 लाख होते.

30 व्या वर्षी ₹10 लाख कव्हरचा वार्षिक प्रीमियम:

प्रीमियम मुदत	वार्षिक प्रीमियम
15 वर्षे	₹79,210
20 वर्षे	₹53,535
25 वर्षे	₹39,475
30 वर्षे	₹31,635

टीप: जास्त प्रीमियम मुदतीमुळे वार्षिक भार कमी होतो, पण उत्पन्न उशिरा सुरू होते. निवृत्तीच्या सुमारास उत्पन्न हवे असेल तर उलटा हिशोब करा: प्रवेश वय + प्रीमियम मुदत = उत्पन्न सुरू होण्याचे वय.

100 व्या वर्षी मॅच्युरिटी

100 वर्षे पूर्ण केल्यास LIC मूळ विमा रक्कम + सर्व साधे प्रत्यावर्ती बोनस + फायनल ॲडिशनल बोनस (FAB) देते. प्रीमियमच्या वर्षांसाठी कॅल्क्युलेटर तुम्ही निवडलेला बोनस दर वापरतो. त्यानंतरच्या वर्षांसाठी तो साधारण निम्मा दर धरतो आणि मर्यादित FAB जोडतो. वरील उदाहरणात ₹45 प्रति हजार बोनस धरल्यास अंदाजे मॅच्युरिटी सुमारे ₹33,08,975 येते. त्यात ₹40 लाखांचे वार्षिक उत्पन्न मिळवले तर एकूण अंदाजे रक्कम सुमारे ₹73 लाख होते. हा परतावा वर्षाला साधारण 5% इतका पडतो.

बोनसची हमी नसते. सावध आणि आशावादी अशा दोन्ही परिस्थिती पाहण्यासाठी बोनस दर कमी-जास्त करून पहा. बोनसचा वेगळा अंदाज हवा असल्यास आमचा LIC बोनस कॅल्क्युलेटर वापरा.

मृत्यू लाभ

पॉलिसीदरम्यान कधीही मृत्यू झाल्यास नॉमिनीला मिळते:

• मृत्यूवरील विमा रक्कम: मूळ विमा रक्कम किंवा वार्षिक प्रीमियमच्या 7 पट, यापैकी जास्त. ती भरलेल्या प्रीमियमच्या 105% पेक्षा कमी नसते;
• त्यासोबत जमा साधे बोनस आणि फायनल ॲडिशनल बोनस (असल्यास).

आधी मिळालेला सर्व्हायव्हल बेनिफिट वजा होत नाही. वरील उदाहरणात सर्व 20 प्रीमियम भरल्यानंतर मृत्यूवरील विमा रक्कम ₹11,24,235 येते, आणि बोनस वेगळा मिळतो.

सर्व्हायव्हल बेनिफिट, कर्ज आणि सरेंडर

• वार्षिक उत्पन्न: प्रीमियम मुदत संपल्यापासून 100 पूर्वीच्या पॉलिसी वर्धापनदिनापर्यंत, प्रत्येक पॉलिसी वर्षाच्या शेवटी विमा रकमेच्या 8%.
• कर्ज: पॉलिसीला सरेंडर मूल्य आल्यानंतर कर्ज मिळू शकते. नव्या नियमांनुसार 745 मध्ये हे एक वर्षाचा पूर्ण प्रीमियम भरल्यावरही शक्य आहे.
• सरेंडर: गॅरंटीड आणि स्पेशल सरेंडर मूल्यांपैकी जास्त असेल ते LIC देते. लवकर बाहेर पडल्यास भरलेल्या रकमेपेक्षा बरेच कमी मिळते. अंदाजासाठी सरेंडर मूल्य कॅल्क्युलेटर पहा.
• रायडर: अपघात लाभ, टर्म कव्हर असे पर्यायी रायडर अतिरिक्त प्रीमियम भरून जोडता येतात.

कर लाभ

जुन्या कर पद्धतीत प्रीमियमवर आयकर कायदा, 2025 मधील कलम 123 (पूर्वीचे कलम 80C) नुसार वजावट मिळते. वार्षिक सर्व्हायव्हल बेनिफिट, मॅच्युरिटी आणि मृत्यू दावा साधारणपणे आयकर कायदा, 2025 मधील कलम 11 व अनुसूची II (पूर्वीचे कलम 10(10D)) नुसार करमुक्त असतात, मात्र प्रीमियम विमा रकमेच्या 10% च्या आत असावा. 1 एप्रिल 2023 नंतर घेतलेल्या पॉलिसींवर ही सवलत तेव्हाच मिळते जेव्हा अशा पॉलिसींचा एकूण वार्षिक प्रीमियम ₹5 लाख किंवा कमी असेल. मृत्यू दावा मात्र नेहमी करमुक्त राहतो.

जीवन उमंग 745 कोणासाठी योग्य?

हा प्लान यांच्यासाठी चांगला आहे:

• ज्यांना 50 किंवा 60 अशा स्वतः निवडलेल्या वयापासून आयुष्यभर हमखास उत्पन्न हवे आहे;
• ज्यांना मुलांसाठी वारसा ठेवायचा आहे, कारण अनेक वर्षे उत्पन्न घेतल्यानंतरही पूर्ण मृत्यू लाभ मिळतो;
• ज्यांना बाजाराच्या जोखमीऐवजी ठरलेले पैसे हवे आहेत.

कमी खर्चात मोठे विमा संरक्षण हवे असेल तर टर्म प्लान अधिक चांगला. ज्यांना 10–15 वर्षांत पैशांची गरज भासू शकते, त्यांच्यासाठीही हा प्लान योग्य नाही.

जीवन उमंग 745 आणि 945 मधील फरक

दोन्ही प्लानची रचना सारखी आहे: प्रीमियम मुदतीनंतर 8% वार्षिक उत्पन्न, 100 पर्यंत संरक्षण आणि 15 ते 30 वर्षांची प्रीमियम मुदत. प्लान 745 IRDAI च्या 2024 च्या नियमांनुसार आला, ज्यात सरेंडर मूल्य आणि प्रीमियम दर बदलले. 30 वर्षे वय, ₹10 लाख आणि 20 वर्षांच्या मुदतीसाठी LIC च्या 745 नमुना दरांवरून आलेला प्रीमियम (₹53,535) 945 च्या अंदाजाइतकाच (₹53,460) आहे, म्हणजे नव्या आवृत्तीत किंमत फारशी बदललेली नाही. वेगवेगळ्या मुदतींची तुलना करण्यासाठी जीवन उमंग कॅल्क्युलेटर वापरून पहा.

हा कॅल्क्युलेटर कसा वापरायचा

1. तुमचे वय टाका आणि प्रीमियम मुदत निवडा.
2. विमा रक्कम टाइप करा किंवा स्लायडर हलवा.
3. प्रीमियम पद्धत निवडा.
4. अंदाजे बोनस दर ठरवा (₹45 हा मधला अंदाज आहे).
5. वार्षिक प्रीमियम, उत्पन्न, 100 व्या वर्षीची मॅच्युरिटी आणि मृत्यू लाभ पहा, मग खालचा वर्षनिहाय तक्ता पहा. सर्व आकडे अंदाजे आहेत; पॉलिसी घेण्यापूर्वी LIC कडून अचूक बेनिफिट इलस्ट्रेशन जरूर घ्या.